พลายมะลิวัลลิ์ และเรื่องสั้นบางเรื่อง
พ.ศ. 2489
ถนอม มหาเปารยะ
(พ.ศ. 2451-2504)
 
พลายมะลิวัลลิ์ เป็นนิยายขนาดสั้น ที่เด่นของถนอม มหาเปารยะ นักเขียนหญิง ซึ่งมีผลงาน ในช่วงตั้งแต่ เปลี่ยนแปลงการปกครอง จนถึงยุคจอมพลสฤษดิ์ พลายมะลิวัลลิ์ เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับ ความรักของคนและสัตว์ ที่สะท้อนภาพการทำป่าไม้ ที่ศรีราชา ในยุคก่อน ได้อย่างดี
 
โครงเรื่องของ พลายมะลิวัลลิ์ เป็นนิยาย แนวโรแมนติค ที่เน้นอารมณ์มาก แต่การบรรยายภาพ ที่สะท้อนให้เห็น ถึงการดำรงชีวิต ของคนในยุคสมัยนั้น โดยเฉพาะ สภาพชีวิต ผู้คนแถวศรีราชา การทำกิจการป่าไม้ ภาพของการดำรงชีวิต อยู่แบบชาวบ้าน อัธยาศัย และความมีน้ำใจ ของคนท้องถิ่น ที่เกื้อหนุน หม่อมเจ้าสุริยา ให้ดำรงชีวิตอยู่ได้ มีความสมจริงสูง สิ่งที่ผู้เขียน พยายามเสนอ คือ ความรัก ความผูกพัน ระหว่างสายเลือด เป็นสิ่งที่ตัดไม่ขาด แม้ว่าจะพบกับอุปสรรค หรือความไม่ราบรื่น บางประการก็ตาม คนที่เป็นพ่อ ก็ยังรู้สึกถึงความรัก และความอาทร ที่ให้แก่ลูก ซึ่งเป็นสายโลหิต โดยไม่คำนึงถึง ความเป็นความตาย ของตัวเอง แต่อย่างใด ซึ่งต่างจากความรัก ของช้างมะลิวัลลิ์ ที่อาจเรียกได้ว่า เป็นความรักแบบหลง เพื่อเก็บเอาไว้เฉพาะตัว ไม่ต้องการให้ใคร เข้าใกล้คน ที่ตัวเองรัก นอกจากตัวมันเอง หรือไม่ต้องการ ให้คนที่มันรัก แสดงความรักแก่คนอื่นต่อหน้ามัน
 
นอกเหนือจากเรื่อง พลายมะลิวัลลิ์แล้ว ถนอม มหาเปารยะ ยังได้เขียนเรื่องสั้น อีกหลายเรื่อง ที่พิมพ์ ในนิตยสารต่างๆ ยังไม่ได้รวมพิมพ์เป็นเล่ม ที่นำมาแนะนำในที่นี้ เพื่อชี้ว่า เธอไม่ได้มีงาน ที่น่าสนใจ แค่พลายมะลิวัลลิ์เล่มเดียว เรื่องสั้นหลายเรื่องของเธอ มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับ ความสัมพันธ์ ภายในครอบครัว โดยเฉพาะพ่อกับลูกชาย เช่น เรื่อง โดยพระเดช (พ.ศ.2501) อันชนกชนนี (พ.ศ.2492) วันนี้ฉันมีความสุข (2492)
 
เรื่องสั้นของเธอ คือ มักจะเป็นเรื่องราว หรือชีวิต ของผู้ที่เคยมีฐานะ แล้วต่อมา ประสบกับชะตากรรม ความยากลำบาก ดังนั้น ตัวเอกของเรื่อง จึงมีลักษณะ ของคนที่มีฐานะ หรือการศึกษาดี มีความสุภาพ หรือการได้รับการ ขัดเกลาทางสังคม เป็นหลัก แต่อย่างไรก็ตาม แนวความคิด ที่แสดงออก จะแสดงถึง ความสัมพันธ์ที่ดี ระหว่างมนุษย์ต่อมนุษย์ และมนุษย์ต่อสัตว์ ไม่ว่าเรื่องจะจบลง แบบสุขนาฏกรรม หรือโศกนาฏกรรมก็ตาม นับเป็นนักเขียนผู้หญิง อีกท่านหนึ่ง ซึ่งสอดแทรกความรู้สึก เชิงมนุษยธรรม ไว้ในผลงานการประพันธ์ ไม่ได้เขียนเรื่อง แบบพาฝัน ที่อ่านเพื่อความสนุก เพลิดเพลินเท่านั้น
 
! back ! ! home !