สังคมไทยในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ พ.ศ. 2325-2416 พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2518 ม.ร.ว.อคิน รพีพัฒน์ (แต่ง) ม.ร.ว.ประกายทอง สิริสุข พรรณี สรงบุญมี (แปล) บัณฑร อ่อนดำ (บก.)   หนังสือเล่มนี้ เป็นงานแปลจากต้นฉบับภาษาอังกฤษ The Organization of Thai Soiciety in the Early Bangkok Period 1782 - 1873 โดย ม.ร.ว.อคิน รพีพัฒน์ ซึ่งเป็นวิทยานิพนธ์ปริญญาโท สาขาวิชามานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยคอร์แนล สหรัฐอเมริกา เมื่อปี ค.ศ. 1969 แต่เนื่องจากเป็นงานที่เขียนโดยคนไทย และเป็นงานที่ให้ความรู้เรื่องไทยที่สำคัญ เราจึงคัดให้เป็นหนังสือดีที่คนไทยน่าจะได้อ่าน จุดมุ่งหมายของหนังสือเล่มนี้ คือ การศึกษาถึงเรื่องการจัดระเบียบสังคมไทย โดยเน้นการจัดระเบียบสังคมไทย โดยเน้นการจัดระเบียบชนชั้น การเขยิบฐานะทางสังคม ผู้เขียนกำหนดระยะเวลาในการศึกษาตั้งแต่ พ.ศ. 2325 - 2416 คือ ตั้งแต่การสถาปนากรุงเทพเป็นราชธานี จนถึงต้นรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เหตุผลในการเลือกระยะเวลาดังกล่าวนี้ก็คือ ประการแรก การจัดระเบียบทางสังคมในช่วงเวลาดังกล่าว มีลักษณะเป็นแบบไทยๆ ก่อนถึงการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ที่ได้อิทธิพลในช่วง พ.ศ. 2411 - 2451 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ ซึ่งมีผลให้การการจัดระเบียบทางสังคม และความสัมพันธ์ทางชนชั้นเปลี่ยนแปลงไป ได้แก่ การเลิกทาส เลิกไพร่ เหตุผลประการต่อมา คือ เอกสารในช่วงเวลานี้ มีมากเพียงพอที่จะเป็นข้อมูลสำหรับทำการวิจัยได้ แม้ว่าเนื้อหาข้อมูลจะอยู่ในช่วงต้นรัตนโกสินทร์ ตั้งแต่เริ่มสถาปนากรุงเทพฯ ในสมัยรัชกาลที่ 1 ถึงต้นรัชกาลที่ 5 แต่งานชิ้นนี้มีนัยกว้างขวางมากกว่าเพียงสมัยที่ระบุ ทั้งสมัยที่ย้อนขึ้นไป และสมัยที่ตามมา กล่าวคือ เป็นงานที่สามารถให้ความกระจ่างเกี่ยวกับสถานะด้านต่างๆ ของชนชั้นในอยุธยา เข้าใจถึงเหตุผลของการปฏิรูปการปกครอง ในสมัยอยุธยาตอนปลาย (พ.ศ. 2112-2310) ได้ลุ่มลึกมากขึ้น ส่วนในสมัยหลังต่อมาจากช่วงต้นรัชกาลที่ 5 งานนี้ก็ช่วยอธิบายการเปลี่ยนแปลงสังคม และการก่อตัวเป็นรัฐ-ชาติ ซึ่งเป็นหน่อให้สยามพัฒนาเป็นประเทศตามรูปที่ปรากฏในปัจจุบัน   ! back ! ! home !