ไทยกับสงครามโลกครั้งที่สอง พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ.2509 สำนักพิมพ์แพร่พิทยา (หนังสือปกแข็ง 2 เล่มจบ) โดย ศาสตราจารย์ดิเรก ชัยนาม (พ.ศ.2448-2510)   ไทยกับสงครามโลกครั้งที่สอง มีเรื่องราวที่น่าสนใจมากมายหลายเรื่อง อาทิ ปัญหาเศรษฐกิจที่รัฐมนตรีคลัง ในขณะที่ญี่ปุ่นจะเข้ายึดครองไทย คือ ดร.ปรีดี พยมยงค์ ได้แสดงความคาดหมายไว้ ถูกต้องนับแต่เริ่มแรก ที่ญี่ปุ่นบงการให้ปรับอัตราแลกเปลี่ยนเงินเยนกับเงินบาทเสียใหม่ กล่าวคือ เดิม 100 บาทเท่ากับ 150 เยน กลายมาเป็น 100 บาทเท่ากับ 100 เยน การที่ญี่ปุ่นบังคับกู้เงินจากไทยครั้งแล้วครั้งเล่า ดร.ปรีดีเห็นว่า จะเป็นผลเสียหายร้ายแรง แก่เศรษฐกิจของชาติ เงินเฟ้อ ราคาสินค้าจะแพงขึ้น เพราะประชาชนไทยทั้งชาติ จะต้องแบกภาระเลี้ยงดูกองทัพญี่ปุ่น ที่เข้ามายึดครองอีกด้วย ฯลฯ ประเด็นสำคัญที่สมควรเน้นให้มาก ได้แก่ อันตรายร้ายแรงที่เกิดแก่ประเทศชาติ เมื่อมีผู้เผด็จการทหารปกครอง เพราะการบริหารงานของผู้เผด็จการนั้น ไม่ฟังเสียงบุคคลอื่น ยึดถืออัตตาของตนเองเป็นที่ตั้ง ผลเสียหายที่เกิดแก่ชาติบ้านเมืองนั้น เหลือที่จะประมาณได้ นอกจากเศรษฐกิจแล้ว ยังมีทุจริตคอร์รับชั่นมากมาย ภายหลังสงคราม นักการเมืองพลเรือนต้องใช้ความพยายามกันอย่างสุดความสามารถ ที่จะแก้ไขสถานการณ์ ให้เสียหายน้อยที่สุดเท่าที่จะน้อยได้ สรุปได้ตามเนื้อหาของไทยกับสงครามโลกครั้งที่สอง ถึงผลการทำงานของผู้เขียนได้ว่า พยายามทำสิ่งที่ดีที่สุดขึ้นมาให้จงได้ จากสิ่งที่เลวร้ายอย่างที่สุด ซึ่งก็ไม่ใช่ใครที่ไหนเป็นคนทำแก่ชาติ ผู้เผด็จการทหารที่อวดอ้างตนเองว่า รักชาติยิ่งกว่าใครนั่นเอง หนังสือนี้ ยังมีข้อเขียนของผู้นำเสรีไทย ในฐานะรับผิดชอบงานเสรีไทยมาโดยตลอด คือ ทวี บุณยเกตุ ข้อเขียนของดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ เล่าถึงเรื่องราวของเสรีไทยในอังกฤษ และข้อเขียนของพระพิศาลสุขุมวิทย์ ที่ได้เดินทาง (ใต้ดิน) ไปสหรัฐอเมริกา ในตอนปลายสงคราม เพื่อลอบบี้ให้ชาวอเมริกันรู้จัก และเข้าใจประเทศไทย และประชาชนชาวไทยเป็นครั้งแรก ในฐานะที่พระพิศาลสุขุมวิทย์ กับหลวงสุขุมนัยประดิษฐ์น้องชาย เคยเป็นนักเรียนอเมริกัน รู้จักสนิทสนมกับชาวอเมริกันหลายคน ทั้งที่เป็นศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยเดียวกัน และที่เคยมาประกอบธุรกิจในเมืองไทยด้วย ข้อเขียนดังกล่าว เข้าใจว่า ศาสตราจารย์ดิเรกต้องการให้ผู้อ่าน ได้ทราบถึงผลงานของเสรีไทยด้านต่างๆ ให้กว้างขวางยิ่งขึ้น เพราะในส่วนของท่านเอง ได้เข้าร่วมงานเสรีไทยในภายหลัง และก็ปฏิบัติการโดยมีฐานะอยู่ในกรุงเทพฯ โดยเฉพาะ ! back ! ! home !