สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยรังสิต เปิดให้บริการยืมคืนหนังสืออัตโนมัติโดยการนำเทคโนโลยี RFID มาใช้ เพื่อลดขั้นตอนการยืมคืนและเพิ่มความสะดวกสบายแก่ผู้ใช้บริการ

          ดร.มลิวัลย์ ประดิษฐธีระ  ผู้อำนวยการสำนักหอสมุด  มหาวิทยาลัยรังสิต  กล่าวถึงการนำเทคโนโลยี RFID มาใช้ในห้องสมุดว่า RFID หรือ Radio Frequency Identification เป็นลักษณะของการใช้คลื่นความถี่วิทยุเพื่อระบุลักษณะเฉพาะของวัตถุ ซึ่งปัจจุบันมีการนำ RFID ไปประยุกต์ใช้งานในรูปแบบต่าง ๆ ตัวอย่างที่เห็นทั่วไปโดยส่วนใหญ่จะใช้ในการควบคุมสินค้าในร้านค้าต่างๆ โดยติด Tag ไว้ที่ตัวสินค้า ทำให้สามารถเก็บข้อมูลและสามารถระบุตำแหน่งและสถานะได้ด้วยระบบคลื่นวิทยุ ทั้งนี้ ห้องสมุดได้นำเทคโนโลยีดังกล่าวมาใช้ร่วมกับระบบงานในห้องสมุด เพื่อลดขั้นตอนของการยืมคืนหนังสือและผู้ใช้บริการได้รับความสะดวกสบาย สำหรับหนังสือบางส่วนที่เป็นหนังสือที่จัดพิมพ์หลังปี ค.ศ.2000 ลงไป ยังใช้ระบบการยืมคืนด้วยบาร์โค้ดอยู่ แต่หนังสือที่จัดพิมพ์ปี ค.ศ.2000 ขึ้นไปและหนังสือใหม่ ได้เปลี่ยนไปใช้ระบบยืมคืนเป็น RFID เรียบร้อยแล้ว

          วัตถุประสงค์ของห้องสมุดเราไม่ได้เน้นที่การค้า ดังนั้น การใช้เทคโนโลยี RFID จึงมุ่งประโยชน์ในเรื่องประสิทธิภาพและยกระดับการให้บริการแก่ผู้ใช้ นอกเหนือจากความสะดวกในการใช้บริการยืมคืนด้วยตนเองของผู้ใช้แล้ว ยังทำให้การสำรวจทรัพยากรสารสนเทศ การตรวจสอบสถานะการยืมของผู้ใช้  การรักษาความปลอดภัยของทรัพยากรสารสนเทศ เป็นไปโดยมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ จากวิสัยทัศน์ของมหาวิทยาลัยที่มุ่งให้มหาวิทยาลัยรังสิต เป็น e-University นั้น ห้องสมุดจะต้องเป็น e-Library  เช่นกัน สำนักหอสมุดได้ดำเนินแผนกลยุทธ์พัฒนาห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์ (พ.ศ.2548-2551) จนครบระยะที่ 3 แล้ว ซึ่งเป็นเรื่องของการจัดหาระบบ RFID มาใช้ในการยืมคืน จากนี้ไปสำนักหอสมุดต้องพัฒนาในเรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องต่อไป

          ในเดือนตุลาคมนี้ จะมีการติดตั้งตู้รับคืนหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่ชั้นสองบริเวณทางขึ้นอาคารหอสมุด มีลักษณะคล้ายตู้ ATM โดยรับคืนหนังสืออัตโนมัติ ผู้ใช้บริการสามารถหย่อนหนังสือคืนในตู้นี้ และระบบรับคืนที่ทำงานร่วมกับระบบ RFID (สำหรับหนังสือใหม่) และระบบบาร์โค้ด (หนังสือเก่า) จะทำการรับคืนหนังสือเข้าสู่ระบบโดยอัตโนมัติ และแสดงข้อความรับหนังสือคืนทันที จะอำนวยความสะดวกให้ผู้ใช้บริการสามารถคืนหนังสือได้ตลอดเวลา 7 วัน 24 ชั่วโมง

          ผู้อำนวยการสำนักหอสมุด  กล่าวเพิ่มเติมว่า แผนการใช้ระบบห้องสมุดอัตโนมัติหรือระบบเทคโนโลยีทันสมัยเป็นเพียงหนึ่งในกลยุทธ์การพัฒนาห้องสมุดไปสู่ความเป็นห้องสมุดอิเล็กทรอนิกส์เท่านั้น ยังมีกลยุทธ์อื่นๆ ที่สำคัญ ได้แก่ การพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ โดยการจัดทำและจัดหาฐานข้อมูลออนไลน์ที่สนับสนุนการเรียนการสอนในทุกสาขาวิชา การพัฒนาบริการอิเล็กทรอนิกส์เพื่อเป็นช่องทางในการให้บริการผู้ใช้ได้ผ่านระบบออนไลน์ เช่น บริการค้นคว้าอ้างอิงออนไลน์  โดยระบบไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ (email) และสนทนาออนไลน์ (Live Chat) และการจัดการข้อมูลการยืมทรัพยากรสารสนเทศด้วยตนเองของผู้ใช้ ไม่ว่าจะเป็นการตรวจสอบข้อมูลการยืม การต่ออายุการยืม เป็นต้น นอกจากนี้ สำนักหอสมุดยังต้องพัฒนาในเรื่องการให้ความรู้แก่ผู้ใช้ (User education) ในการสื่อสารและประชาสัมพันธ์บริการและเทคโนโลยีการใช้และการเข้าถึงทรัพยากรสารสนเทศไปยังผู้ใช้ เพื่อส่งเสริมการใช้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การสาธิตการใช้บริการยืมคืนอัตโนมัติ  การอบรมการสืบค้นข้อมูลออนไลน์  และเรื่องสุดท้ายที่เป็นเรื่องสำคัญก็คือ การพัฒนาบุคลากรของสำนักหอสมุดให้มีทักษะความรู้ทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อให้สามารถรู้เท่าทันพัฒนาการของเทคโนโลยีสารสนเทศ และสามารถประยุกต์ใช้และให้บริการแก่ผู้ใช้ได้