ธีรนพ หวังศิลปคุณ
ศิลปินที่ทำให้งานกราฟิกจากประเทศไทยมีตัวตนบนเวทีโลก

"เมื่อเราไปอยู่ต่างประเทศเราจะตัวเล็กมากเมื่อเทียบกับคนที่นั่น" ประโยคข้างต้นเป็นคำพูดของ คุณธีรนพ หวังศิลปคุณ ศิษย์เก่า รุ่นที่ 3 สาขาวิชาออกแบบนิเทศศิลป์ คณะศิลปะและการออกแบบ มหาวิทยาลัยรังสิต กราฟิกดีไซเนอร์ชาวไทยชื่อดังระดับโลก ผู้คร่ำหวอดอยู่ในวงการกราฟิกดีไซน์ ณ นครชิคาโก ประเทศสหรัฐอเมริกา "วงการกราฟิกดีไซน์ที่ประเทศสหรัฐอเมริกานั้นกว้างมากและมีความสำคัญมาก เราจึงตั้งคำถามกับตัวเองว่า เมื่อไหร่เราจะไปถึงตรงนั้นได้ เมื่อไหร่คนถึงจะรู้จักและเห็นผลงานของเรา ซึ่งมันเป็นแรงกระตุ้นทำให้เรามีไฟในการผลักดันผลงานของเรา ทำให้คนเห็นผลงานของเราแล้วรู้ว่านี่คืองานของ TNOP" ซึ่งปัจจุบันคุณธีรนพเป็นกราฟิกดีไซเนอร์ไทยที่มีชื่อเสียงระดับโลก และเป็นเจ้าของบริษัท TNOP DESIGN

จากคำถามเหล่านี้กลายมาเป็นความสำเร็จบนเวทีโลกโดยที่เขาได้บอกกับตัวเองอยู่เสมอว่า... ในเมื่อเราตัวเล็กเราก็ยิ่งต้องทำให้คนรู้จักให้มากที่สุด

สิ่งสำคัญที่ผลักดันจนทำให้กลายมาเป็น "TNOP DESIGN"

การทำงานแต่ละชิ้นเราต้องสร้างคอนเซปต์ก่อนว่าเราอยากถ่ายทอดอะไร อยากที่จะสร้างอะไรซึ่งทำให้เป็นจุดเด่นกับงานของเรา เปรียบเหมือนตัวเราที่ตัวเล็กหูกลางใส่แว่น แต่ถึงจะเปลี่ยนเสื้อผ้าหลายๆ แบบ แต่เพื่อนเราก็รู้ว่ามันคือตัวเรา เพราะฉะนั้น ต่อให้เปลี่ยนเครื่องแต่งกายใส่บูตไปดูคอนเสิร์ต แต่งชุดดำทั้งชุด ไปเจอเพื่อนเค้าก็รู้ว่าเป็นเรา หรืออีกวันเราใส่สูทผูกไทไปสอนหนังสือ เพื่อนก็ยังรู้ว่าเป็นเรา

เพราะฉะนั้นสิ่งที่เรียกว่าสไตล์คือสิ่งที่อยู่ภายนอก แต่ตัวตนที่แท้จริงของเราก็ยังคือเรา ในเมื่อเราได้สไตล์ที่เหมาะสมมาสนับสนุนตัวเราเองแล้ว คนที่ดูงานของเราอาจคิดว่ามันเป็นคนละแบบ ถ้าดูดีๆ จะมีสไตล์ที่แตกต่างกันก็จริง แต่ดูแล้วก็รู้ว่าเป็น "ธีรนพ" ดังนั้น คำว่าสไตล์คือสิ่งที่อยู่ภายนอก แต่ตัวตนของเราก็คือตัวเรา และงานแต่ละชิ้นของเราจะแสดงนัยยะออกมา เช่น เราเป็นคนสนุก งานของเราดูแล้วก็จะสนุก ไม่ว่าจะออกมาในรูปแบบไหนก็จะรู้สึกสนุก คนเห็นงานของเราก็จะยิ้มกับเราไปด้วย

จุดเริ่มต้นการทำงานด้านกราฟิก

ตอนเราอยู่ปี 3 ฝึกงานอยู่ที่ J.Walter Thompson ซึ่งระหว่างที่ฝึกงานอยู่เราตั้งใจทำงานเต็มที่ พี่ๆ เค้าก็ชอบเรา พอรู้ว่าใกล้เรียนจบจึงให้เราสมัครงานที่นั่นเลย เราไปสมัครเพราะว่าอยากกลับไปทำงานที่นั่นด้วย ถือว่าโชคดีที่เราไม่ต้องฝ่าฟันอะไรมากนัก เราคิดว่าตอนฝึกงานนั้นเป็นสิ่งสำคัญมาก ยุคนั้นรุ่นพี่ยังไม่ได้ไปสร้างชื่อไว้เพราะรุ่นพี่เพิ่งจบไปได้เพียง 2 รุ่น ซึ่งตอนไปฝึกงานไปกับเพื่อน 4-5 คน ไปสมัครงานและเค้าก็เรียกทุกคนที่ไปสมัครเลย อาจเป็นเพราะเขาต้องการคนที่จะทำงานด้านนี้เยอะ ซึ่งรุ่นพี่ที่ทำงานอยู่ก่อนส่วนใหญ่จบจาก ม.ศิลปากร มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จบจากต่างประเทศ และเป็นชาวต่างชาติ แต่เข้าใจว่ายังไม่มีนักศึกษาที่จบจากมหาวิทยาลัยเอกชน

ระหว่างทำงานเราทำตัวเหมือนมาเรียนรู้ มาเก็บเกี่ยวความรู้ ถือว่าเป็นข้อดี เพราะรุ่นพี่ทุกคนสอนเราเต็มที่ ซึ่งการทำงานตอนนั้นยังไม่มีคอมพิวเตอร์เหมือนสมัยนี้ ดังนั้น การทำงานจะแบ่งออกเป็นฝ่ายๆ เช่น เวลาทำอาร์ตเวิร์กต้องไปถ่ายรูปแล้วนำมาตัด ติดกาว เป็นตัวหนังสือ เป็นเลเยอร์ แยกเป็นเพจ เลือกกระดาษเอง ไปดูงานที่โรงพิมพ์ทุกขั้นตอน ซึ่งการทำงานสมัยนี้ง่ายขึ้นมาก มากจนน่ากลัว เพราะจะทำให้เราเป็นคนฉาบฉวยไปด้วย เพราะงานบางอย่างเราไม่รู้ บางคำถามง่ายๆ เรายังไม่รู้อะไรทำนองนี้

เริ่มทำงานตำแหน่งจูเนียร์กราฟิกดีไซเนอร์ หน้าที่คือช่วยรุ่นพี่ทำงาน เช่น ระบายสี วาดรูป ช่วยทุกอย่าง ซึ่งหลังจากบรรจุจึงมีโต๊ะทำงานประจำ และมีงานให้เรารับผิดชอบตั้งแต่ต้นจนจบ แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของครีเอทีฟไดเร็กเตอร์ ซึ่งในบริษัทมีงานทางด้านผลิตภัณฑ์เชิงดีไซน์เยอะ และเราชอบงานตรงนั้นมาก เช่น ขวดแชมพู กล่องนม ฯลฯ เวลาเราเดินในซุเปอร์มาร์เกตเราจะภูมิใจว่างานชิ้นนี้เป็นงานที่เราออกแบบ ถือเป็นความภูมิใจถึงแม้เป็นสิ่งเล็กๆ น้อยๆ แต่ก็เป็นสิ่งที่เราทำ

มีบางสิ่งที่ทำให้เกือบจะเดินออกห่างจากงานกราฟิกดีไซน์ ... อะไรคือจุดเปลี่ยน

เราทำงานอยู่ปีกว่าระหว่างทำงานมีความสนใจทางด้านอาร์ตไดเร็กเตอร์จึงเข้าร่วมงานประกวด Bangkok Art Director Workshop ของวงการโฆษณา โดยส่งผลงานเข้าประกวดและได้รับคัดเลือกเข้าไปเรียน ซึ่งใช้เวลาเรียนตอนเย็นหลังเลิกงานกับผู้ที่มีชื่อเสียงอันดับต้นๆ ในวงการโฆษณาในขณะนั้น อาทิ คุณภาณุ อิงคะวัต และคุณต่อ สันติศิริ และคุณเป็นเอก รัตนเรือง เป็นต้น หลังจากเรียนจบได้แสดงผลงาน จัดนิทรรศการ และคุณต่อ สันติศิริ ได้ดูผลงานของเราและชวนเข้าไปร่วมงาน จึงเป็นอาร์ตไดเร็กเตอร์ ที่บริษัท Next ในขณะนั้น ซึ่งระหว่างทำงานรู้สึกว่าชอบงานทางด้านนี้มากมีความคิดว่าอยากเป็นผู้กำกับ จึงตัดสินใจไปเรียนต่อเกี่ยวกับวีดิโอ แต่ช่วงที่ไปเรียนนั้นเรามีประสบการณ์การทำหนังโฆษณาแค่ 3 งาน ดังนั้น จึงคิดว่าพื้นฐานทางด้านนี้เรายังมีน้อย ซึ่งระหว่างที่เรียนภาษาได้มีเวลาอยู่กับตัวเองทำให้มีเวลาคิดทบทวนว่าจริงๆ แล้วเราชอบอะไรกันแน่

เริ่มเห็นตัวเองว่าจริงๆ แล้วเราเริ่มจากกราฟิกดีไซน์แล้วเราหันเหไปทางอาร์ตไดเร็กเตอร์ ซึ่งจริงๆ แล้วเราชอบงานกราฟิกมากกว่า ยิ่งเริ่มรู้จักตัวเองมากขึ้น เพราะว่าตอนที่เป็นอาร์ตไดเร็กเตอร์ รู้สึกว่าเริ่มมีปัญหาและรู้สึกว่างานที่เราทำเสร็จ 1 ชิ้น ในตำแหน่งอาร์ตไดเร็กเตอร์ เขาให้เครดิตคนเยอะมาก ไม่ใช่ผลงานของเราคนเดียวจึงมีแอบน้อยใจบ้าง ส่วนงานกราฟิกดีไซน์ที่สหรัฐอเมริกา ผลงานของกราฟิกดีไซน์นั้นถือเป็นงานศิลปะชิ้นหนึ่งเลย คนที่นั่นยกย่องให้เกียรติการฟิกดีไซน์มาก และผลงานที่นักออกแบบออกแบบสามารถตั้งอยู่ในมิวเซียมได้เป็นสิบๆ ปี ตรงจุดนี้ทำให้คิดได้ว่าเราคิดผิดมาตลอด กราฟิกดีไซน์นี่แหละที่เราต้องการจริงๆ คือตัวเราจริงๆ

จากคำพูดที่ว่า "ในเมื่อเราตัวเล็กเราก็ยิ่งต้องทำให้คนรู้จักให้มากที่สุด"

สิ่งที่เขาต้องการจะบอกกับทุกคนคือ "เมื่อเราไปอยู่ต่างประเทศเราจะตัวเล็กมาก แต่อย่าคิดว่าเราเป็นคนไทยแล้วจะทำอะไรสู้คนอื่นไม่ได้ (ภาษาอังกฤษไม่เก่ง หน้าตาไม่เหมือนเค้า ฯลฯ) แต่จงภูมิใจที่มีผมสีดำ เพราะทำให้เราเกิดความแตกต่าง เราต้องนำจุดด้อยมาสร้างเป็นจุดเด่นให้ได้ การสร้าง Identity นั้นสำคัญมากเพราะจะทำให้คนจดจำเราได้ ในเมื่อเราตัวเล็กเรายิ่งต้องทำให้คนรู้จักเราให้มากที่สุด ทำให้คนเห็นผลงานของเราแล้วรู้ว่านี่คืองานของ"ธีรนพ"

"เราทำงานศิลปะ แต่เราต้องทำตัวเหมือนนักวิทยาศาสตร์คือ คอยตั้งคำถามอยู่ตลอด "Live like a Scientist and Work as an Artist" การที่อยากจะเป็นเหมือนคนอื่นทั้งๆ ที่ภูมิหลังไม่ได้เป็นอย่างนั้น เท่ากับเป็นการฝืนตัวเองเพราะไม่ใช่ตัวตนที่แท้จริงของเรา ดังนั้น งานออกแบบของเราจะนำเอกลักษณ์ความเป็นไทยใส่เข้าไป เช่น การเล่นสีสันฉูดฉาด หรือลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ ฯลฯ เพื่อสร้างความโดดเด่นและแตกต่างในงานของเรา และเหนือสิ่งอื่นใดเราจะไม่หยุดอยู่กับที่เราต้องเรียนรู้ตลอดเวลา เราจะไม่แข่งขันกับคนอื่น แต่เราจะแข่งขันกับตัวเอง"

เป้าหมายครั้งสำคัญ.. เพื่อสร้างตัวตนบนเวทีโลก

หลังจากเรียนจบเราส่ง Portfolio สมัครงานทั่วสหรัฐอเมริกาเกือบ 100 บริษัท หลังจากนั้นมีบริษัทตอบกลับมา 5 บริษัท แต่ที่น่าสนใจมีอยู่ 2 บริษัท คือ บริษัทที่ทำนิตยสาร Paper ที่นิวยอร์ก และบริษัท Segura Inc. ที่ชิคาโก เมื่อเปรียบเทียบลักษณะงานทั้ง 2 บริษัท ที่เซกูล่าอิงค์ จะมีงานที่หลากหลายกว่าจึงเลือก ทำงานกับบริษัทเซกูล่าอิงค์ ซึ่งตอนแรกเข้าไปทำงานกราฟิกดีไซเนอร์ แต่ถือว่าเป็นโชคดีของเราที่ เจ้าของบริษัทค่อนข้างให้อิสระและไว้ใจเราในการทำงาน หลังจากทำงานได้ปีกว่าได้เลื่อนตำแหน่งเป็นซีเนีย กราฟิกดีไซน์เนอร์ ซึ่งถือว่าเป็นตำแหน่งสูงสุดในบริษัทรองจากเจ้าของบริษัท

"ทำงานสั่งสมประสบการณ์เรื่อยมาได้ประมาณ 8 ปี จึงตัดสินใจเปิดบริษัทของตัวเอง TNOP DESIGN โดยใช้ชื่อตัวเองเลย เพราะอยากทำให้คนฟังแล้วติดหู ซึ่งตอนนี้เปิดมาได้ 6 ปีแล้ว และตั้งใจว่าเปิดบริษัทเล็กๆ เวลาลูกค้าอยากให้เราทำงานให้จะได้ไม่ต้องกังวลเรื่องค่าใช้จ่าย และบริษัทใหม่ๆ จะมีไอเดียและมีไฟในการทำงานมาก มีบ้างบางช่วงที่งานเข้ามาเยอะแต่ยืนยันว่าไม่ขยายบริษัท เพราะต้องการควบคุมการผลิตทุกขั้นตอนและคุยกับลูกค้าโดยตรง บริษัทเป็นชื่อเรางานทุกงานเป็นของเรา เพราะฉะนั้นเวลาเราทำอะไรก็คือเราและถือเป็นความโชคดีของเราอีกอย่างตรงที่ บริษัท เซกุล่าอิงค์ เป็นบริษัทที่มีชื่อเสียงมากในชิคาโก จึงทำให้มีคนรู้จักเรา เพราะผลงานออกแบบของเราในเซกุลาอิงค์ ได้ตีพิมพ์ในนิตยสารออกแบบในต่างประเทศหลายเล่ม โดยเจ้าของบริษัทให้เครดิตกับนักออกแบบ ผลงานของเราจึงได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่และเป็นที่รู้จัก"

คุณอยากบอกอะไร... คนที่จะทำงานด้านกราฟิกดีไซน์

ในการทำงานเราต้องมีวินัย มีความรู้ มีพื้นฐาน มีความขยัน รู้จักสร้างโอกาส ไม่ต้องรอโอกาส ต้องเปลี่ยนทัศนคติและมองโลกในแง่ดี ถ้าโอกาสไม่มาหาเราก็สร้างโอกาสให้ตัวเอง เช่น ส่งผลงานของเราเข้าประกวด ทดลองทำโน่นทำนี่เพื่อพัฒนาตัวเรา กราฟิกดีไซน์จะไม่เป็นที่ยอมรับถ้าทำงานฉาบฉวย สำหรับตนแล้ว "กราฟิกดีไซเนอร์คือ คนที่มีความละเอียดอ่อน เพราะความละเอียดอ่อนจะทำให้เราเห็นอะไรที่คนอื่นไม่เห็น ซึ่งต้องใช้เวลาฝึกฝน ต้องใส่ใจ และให้ความสำคัญในรายละเอียด เพราะการที่ดีไซเนอร์ละเลยในจุดเล็กๆ จะทำให้ภาพรวมทั้งหมดเสีย"