เราลิขิต-บนหลุมศพวาสิฎฐี
พิมพ์ครั้งแรก ในนิตยสาร ปี 2489 และ 2493
ร.จันทพิมพะ
(พ.ศ.2452-2497)
 
นวนิยายสองภาคจบ ภาคแรกชื่อว่า "เราลิขิต" ลงตีพิมพ์ครั้งแรก ในนิตยสารประชามิตร-สุภาพบุรุษ พ.ศ.2489 และต่อมาภาคสอง ซึ่งเป็นภาคจบ ได้ลงพิมพ์ในนิตยสารสยามสมัย ในพ.ศ.2493 ในชื่อ บนหลุมศพวาสิฏฐี พิมพ์รวมเล่มในปี 2505
 
นวนิยายของ ร.จันทพิมพะ เป็นนวนิยายที่ไม่ได้เสนอภาพ พระเอกนางเอก หรือผู้ร้ายตัวโกง ร.จันทพิมพะ แจกบทอย่างยุติธรรม ให้แก่ตัวละครที่เธอสร้างขึ้นมา เพราะร.จันทพิมพะ มองเห็นชีวิตทะลุ ไปถึงแรงขับเคลื่อนที่อยู่ภายใน และเธอพิจารณาไปทั้งนั้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง ชาติกำเนิด สภาพครอบครัว วงศ์ตระกูล สิ่งแวดล้อม สภาพความเปลี่ยนแปลงของสังคม และสุดท้าย กระทั่งธรรมชาตินิสัย ที่อาจติดตัวมาตั้งแต่ถือกำเนิด
 
ตัวละครของ ร.จันทพิมพะ จึงพิมพ์ขึ้นมาหลายแบบ แตกต่างกัน และล้วนแต่มีเสน่ห์ น่าสนใจ ติดตาม เธอเป็นนักวิเคราะห์คนในแนวจิตวิทยา ที่เยี่ยมยอดมากคนหนึ่ง เพราะเธอให้ความสนใจ ต่อความปรวนแปรของจิตใจ ที่สัมพันธ์กับความอยู่รอดของมนุษย์ และสัญชาติญาณของเขาทุกคน ร.จันทพิมพะ แทบจะเชื่อว่า พฤติกรรมทุกอย่างของมนุษย์ อธิบายได้ วิเคราะห์ได้ หาแบบแผนที่แน่นอนได้ แม้จะมีแบบแผนเช่นว่านั้น อยู่หลายชุดก็ตาม และก็เพราะ ร.จันทพิมพะ สนใจเรื่องชีวิตของคนจน มีความมั่นใจว่า เธอเข้าใจชีวิตอย่างดีเช่นนี้เอง ตัวละครของเธอ จึงถูกคุมทิศทางไว้อย่างดี ไม่มีทางสับสนได้
 
นวนิยายของ ร.จันทพิมพะ รวมทั้งเรื่องสั้น ซึ่งเธอถนัดมากนั้น อ่านสนุก ชวนติดตาม รวมทั้งได้ช่วยให้เรา เข้าใจสังคมไทยที่เปลี่ยนไป ในแต่ละยุคแต่ละสมัย ตัวประกอบของเรื่อง ไม่ใช่เพียงตัวประกอบฉาก แต่พวกเขามักเป็นส่วนหนึ่ง ของโครงสร้างสังคมทั้งหมด ที่เธอจัดวางไว้อย่างลงตัว ฉากเหตุการณ์นั้น ระบุสภาพสังคม การเมือง หรือเศรษฐกิจ ที่มีผลต่อตัวละครอย่างชัดแจ้ง ผู้อ่าน จะเกิดความเข้าใจเป็นอย่างดีว่า ยุคสมัย วันเวลา ที่เหตุการณ์เหล่านั้นได้เกิดขึ้นมา มีพื้นเพ ที่จะเป็นเช่นนั้นได้อย่างไร รวมทั้งกำหนดบุคลิกภาพ ของผู้คน ให้เปลี่ยนไปได้อย่างไรด้วย
! back ! ! home !