แผ่นดินนี้ของใคร
พิมพ์ครั้งแรก เป็นตอนๆ ใน ปิยะมิตร พ.ศ.2495
ศรีรัตน์ สถาปนวัตน์
(พ.ศ.2461-2518)
 
ศรีรัตน์ สถาปนวัตน์ เป็นนักเขียน รุ่นเดียวกับ เสนีย์ เสาวพงศ์ อิศรา อมันตกุล หรือ ร.จันทพิมพะ และคนอื่นๆ ผู้ซึ่งมักจะยืนขึ้น วิจาร ณ์สังคม ด้วยความคิด และวาจา อันดุเดือด หรือคมคาย พร้อมด้วยบุคลิก กล้าหาญ เป็นตัวของตัวเอง และหยิ่งทะนง ของตัวละคร สงครามโลกครั้งที่สอง การเปลี่ยนแปลงการปกครอง รัฐประหาร และการแสวงหา สิทธิเสรีภาพ เป็นฉากหลัง หรือพื้นฐาน ที่เหตุการณ์ และบุคคลชนิดต่างๆ ได้ถือกำเนิดขึ้นมา ในประวัติศาสตร์ หน้าใหม่ๆ ของสังคมไทย นักเขียนกลุ่มนี้ ได้สร้างตัวละคร และเรื่องราว ของประชาชน ผู้ซึ่งแสวงหา ความยุติธรรม ความเสมอภาค และความดีงาม
 
ศรีรัตน์ ตั้งคำถาม จากชื่อเรื่องว่า แผ่นดินนี้ของใคร เพราะความฝันของ ชนชั้นกลาง อย่างเจน และกุณฑลี วนาสัย ที่ฝ่ากำแพงชนชั้น ไปสร้างครอบครัว ในชนบท ต้องแหลกยับ กลับกลาย เป็นฝันสลายหมดสิ้น เพราะการถูกกดขี่ จากข้าราชการเลวๆ ในยุคนั้น เขาทั้งสอง หนีไปจาก ความไม่เสมอภาค ทางชนชั้น จากสายตา ดูหมิ่นถิ่นแคลน จากกรอบประเพณี คร่ำครึ ล้าสมัย ที่ปิดทางของเขา จากเมืองหลวง แต่กลับเผชิญกับ อำนาจเถื่อนที่ ไม่เพียงแต่ทำร้ายจิตใจ แต่มันกลับเป็น อันตรายรุนแรง พนันกันถึงชีวิต และเลือดเนื้อ และผลสุดท้ายก็คือ ความตาย และความสูญสิ้น ไม่มีเขตแดนแผ่นดิน ที่ใฝ่ฝันไว้ว่า จะเป็นที่อันสงบเงียบ สำหรับผู้ใฝ่หา ความหมายของชีวิตที่แท้
 
แผ่นดินนี้ของใคร ไม่เพียงแต่ เป็นการยื่นคำฟ้อง ด้วยสำนวนรุนแรง และเด็ดขาด ต่อกฎเกณฑ์ทางสังคม ระบบการเมือง กลไกรัฐที่พิการ รวมทั้งวิถีทาง แห่งการประกอบ สัมมาอาชีพ แต่ยังตั้งคำถาม ต่อชะตากรรม ที่ซ้ำเติมชีวิต อยู่ไม่รู้จักจบสิ้น หลายครั้งหลายครา ที่มนุษย์ มักตั้งคำถามว่า ชีวิตของเรา อยู่ในมือของเราจริงๆ ละหรือ ศรีรัตน์แทบจะไม่มี ศรัทธาอยู่เลย เขาแทบจะไม่เชื่อว่า มีความยุติธรรม อยู่บ้างในโลกนี้ โดยวิถีทางใดๆ
 
นวนิยาย ของศรีรัตน์ ทุกเล่ม อาจจะไม่ได้มี ความสม่ำเสมอ แบบนี้ตลอดไป ในยุคที่เขา เริ่มเขียนหนังสือ และยุคหลังการจับกุม ปราบปราม นักเขียนหัวก้าวหน้า ครั้งใหญ่ เขาได้ปรับตัวเลือก เขียนนวนิยาย ในแนวอื่น ด้วยเหตุผล ของเขาเอง แต่กระนั้น นวนิยาย และเรื่องสั้น ของเขาหลายเรื่อง เดินตามแนวทางนี้ เสมอมา อาทิ ทาสชีวิต เมืองทาส ก่อนจะสิ้นแสงตะวัน โศกนาฏกรรมของสัตว์เมือง และเรื่องที่โด่งดังมาก อีกเรื่องหนึ่ง ซึ่งเปิดเผยอำนาจอธรรม และความขัดแย้ง ระหว่างชนชั้น ไว้อย่างน่าสนใจ คือ พรุ่งนี้ต้องมีอรุณรุ่ง
 
! back ! ! home !