ทรัพยศาสตร์
เล่ม 1-2พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2454 โดย โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ
ครั้งที่สาม พ.ศ. 2518
โดยสำนักพิมพ์พิฆเณศ เล่ม 3 พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ.2477 พิมพ์ครั้งที่สอง พ.ศ. 2519
พระยาสุริยานุวัตร
(พ.ศ. 2405 - 2479)
 
ทรัพยศาสตร์ ประกอบด้วยหนังสือ 3 เล่ม ซึ่งมหาอำมาตย์เอกพระยาสุริยานุวัตร
(เกิด บุนนาค พ.ศ. 2405-2479) เขียนขึ้นต่างวาระกัน 2 เล่มแรก
ท่านเขียนขึ้น เมื่อปี พ.ศ. 2454 หลังจากลาออกจากราชการ เนื่องจากขัดแย้งกับเจ้าภาษีฝิ่น เพราะท่านได้โอนระบบเก็บภาษีฝิ่น จากเจ้าภาษีนายอากรมาเป็นของรัฐ ท่านใช้เวลาหลังออกจากราชการ
เขียนหนังสือทรัพยศาสตร์ขึ้น แต่เมื่อพิมพ์ออกมา พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ไม่พอพระทัย ทรงส่งเสนาบดีผู้หนึ่ง ไปพบพระยาสุริยานุวัตรที่บ้าน ขอมิให้เขียนอีกต่อไป
ท่านจึงเขียนทรัพยศาสตร์ ออกมาเพียง 2 เล่ม ยังไม่จบ ขณะเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงเขียนวิจาณ์ ทรัพยศาสตร์ ลงในวารสารสมุทรสารของราชนาวีสมาคม พระองค์ทรงเกรงว่า "ทรัพยศาสตร์" จะทำให้คนไทยแตกแยกแบ่งกันเป็นชนชั้น ทางราชการจึงได้ขอร้องไม่ให้ผู้พิมพ์นำหนังสือ
ทรัพยศาสตร์ ออกเผยแพร่ หลังจากนั้นไม่มีใครกล้าเขียนตำรา หรือศึกษาวิชาเศรษฐศาสตร์โดยเปิดเผยอีก ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 7 รัฐบาลได้ออกกฎหมาย ห้ามสอนลัทธิเศรษฐกิจ โดยถือว่าการกระทำดังกล่าว เป็นความผิดอาญา
ราว 20 ปีต่อมา (หลังการตีพิมพ์ครั้งแรก) ศาสตราจารย์ ดร.ทองเปลว ชลภูมิ ได้นำ ทรัพยศาสตร์ เฉพาะเล่มที่ 1
มาพิมพ์ใหม่ เปลี่ยนชื่อเป็น เศรษฐวิทยาเบื้องต้น ต่อมาหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 คือ
ในปี พ.ศ. 2477 ทรัพยศาสตร์ เล่ม 3 จึงได้รับการตีพิมพ์ ออกมาเป็นครั้งแรก ภายในชื่อ "เศรษฐกิจ-การเมือง หรือ เศรษฐวิทยาเล่ม 3" หลังเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ทรัพยศาสตร์ เล่ม 1 และ 2 จึงได้รับการตีพิมพ์รวมเป็นเล่มเดียวกันในปี พ.ศ. 2518 ส่วนทรัพยศาสตร์ เล่ม 3 ได้รับการพิมพ์อีกครั้ง เป็นที่ระลึกในงานฌาปานกิจศพ นางกุณฑลี วรศะริน ในปี พ.ศ. 2519
ทรัพยศาสตร์เขียนขึ้น เพื่อเป็นตำราเศรษฐศาสตร์ หนังสือทรัพยศาสตร์ มีลักษณะนำเสนอแนวคิดทางเศรษฐศาสตร์
และอธิบายถึงระบบเศรษฐกิจ ในประเทศตะวันตกในสมัยนั้น ขณะเดียวกันก็นำเอาแนวคิด และกลไกระบบเศรษฐกิจแบบตะวันตก มาประยุกต์ใช้กับสังคมไทย โดยไม่ลืมรากฐาน ที่ไทยเป็นสังคมเกษตรกรรม ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวนายากจน ผู้เขียนใฝ่ฝันที่จะเห็นประเทศไทย พัฒนาไปสู่ประเทศที่มั่งคั่ง เข้มแข็ง เป็นอิสระ เป็นตัวของตัวเอง และมีความเป็นธรรมในสังคม
ความใฝ่ฝันของพระยาสุริยานุวัตร เกิดจากประสบการณ์ชีวิตของท่านที่ได้พบเห็น และได้ร่วมแก้ไขวิกฤตการณ์ของประเทศ ทำให้ท่านเข้าใจอย่างลึกซึ้งว่า ชะตากรรมของประเทศ เกี่ยวพันกับความเข้มแข็งก้าวหน้าของสังคมไทยมากเพียงไร และจากลักษณะส่วนตัว ที่เป็นคนซื่อสัตย์ กล้าหาญเอาจริงเอาจัง ตรงไปตรงมา และกล้ายอมรับความเป็นจริง ทำให้ท่านสามารถมองเห็นปัญหาที่คน ซึ่งอยู่ในสถานะ และยุคสมัยเดียวกับท่านยากที่จะมองเห็น โดยเฉพาะปัญหาความด้อยพัฒนา และปัญหาความเหลื่อมล้ำภายในสังคมไทย ทรัพยศาสตร์ ที่ท่านเขียน จึงเป็นหนังสือที่ก้าวล้ำหน้าความคิดอ่านของชนชั้นนำไทย ในขณะนั้นไปอย่างมาก จนแทบไม่มีใครในยุคนั้นตามทัน
กล่าวโดยรวมแล้ว ที่เป็นหนังสือที่น่าสนใจในแง่ที่ว่า เป็นตำราเศรษฐศาสตร์สมัยใหม่เล่มแรกของคนไทย แม้ในยุคหลังจากนั้น จะมีผู้เขียนตำราหลักเศรษฐศาสตร์ ที่ทันสมัยกว่าออกมาจำนวนมาก แต่หนังสือเล่มนี้ นอกจากจะให้ความรู้เรื่องหลักเศรษฐศาสตร์แล้ว ยังให้ความรู้ด้านประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย และทัศนะที่คนไทยยุคก่อนมองปัญหาเศรษฐกิจไทยด้วย
แม้อาจจะอ่านยากหรืออ่านไม่ค่อยสนุก สำหรับผู้อ่านทั่วไปอยู่บ้าง
แต่ก็เป็นหนังสือคลาสสิกที่มีคุณค่าน่ากลับไปอ่านเล่มหนึ่ง
 
! back ! ! home !