อัตชีวประวัติของหม่อมศรีพรหมา กฤดากร
พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2522
หม่อมศรีพรหมา กฤดากร
(พ.ศ. 2431-2521)
 
เป็นหนังสืออัตชีวประวัติของสตรีที่หาได้ยากเล่มหนึ่ง เพราะสตรีผู้มีวัยรุ่นราวคราวเดียวกับท่าน
ถ้าไม่ขาดความรู้ ก็จะขาดความสามารถทางการเขียนหนังสือ แม้มีความรู้ดี ก็ไม่นิยมเขียนหนังสือ
โดยเฉพาะหนังสือ ที่เป็นการบันทึกความทรงจำของตน ยิ่งไปกว่านี้ หม่อมศรีพรหมา ยังเป็นกุลสตรี ผู้มีโอกาสเติบโตในแผ่นดินรัชกาลที่ 5 เคยไปอยู่ต่างประเทศที่รัสเซีย และภายหลังเป็นหม่อม หรือภริยาของหม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร ผู้บุกเบิกการเกษตรสมัยใหม่ และผู้ต่อสู้คัดค้านเรื่องการเก็บภาษีพรีเมี่ยมข้าวมายาวนาน เจ้านายผู้เคยประทับคุกด้วยคดีการเมือง
(กบฏบวรเดช) และถูกเนรเทศไปอยู่เกาะตะรุเตา ชีวิตของหม่อมศรีพรหมา ในฐานะคู่ทุกข์คู่ยาก จากเคยอยู่สบายมาผจญชีวิตยิ่งกว่าคนธรรมดาต้องประสบ เมื่อถ่ายทอดเป็นตัวอักษร จึงมีคุณค่าน่าอ่าน น่าศึกษาอย่างยากหาบันทึกประวัติสตรีไทยคนใดเสมอเหมือน
ในส่วนที่เป็นอัตชีวประวัติ และบทสัมภาษณ์ นอกจากความน่าอ่าน จากลีลาการบันทึกที่เรียบง่าย ยังให้ความรู้ความคิด
แสดงพัฒนาการของสังคม และเป็นส่วนหนึ่งของประวัติความคิดผู้หญิงในกรณีของหม่อมศรีพรหมา ทั้งนับเนื่องเป็นเอกสารประวัติศาสตร์ด้วยเช่นกัน สำหรับส่วนที่เป็นเรื่องการถนอมอาหาร มีคุณค่าอันสามารถนำไปปฏิบัติได้ในปัจจุบัน และแสดงหลักฐานการค้นคิดประดิษฐ์อาหาร จากผลผลิตเกษตรกรรมไทย จากภาคปฏิบัติ และประสบการณ์ตรง
 
! back ! ! home !